马哈蒂尔内阁改组分析

 BH-05012020

马哈蒂尔内阁改组分析

 

本简报深入分析了因教育部长马智礼·马烈博士（Dr Maszlee Malik）辞职而引发的马来西亚政坛动态，特别是关于总理马哈蒂尔·穆罕默德（Tun Dr Mahathir Mohamad）是否会进行大规模内阁改组的讨论。核心观点表明，大规模改组的可能性不大。消息人士透露，总理或将仅填补两个职位空缺：教育部长和首相署副部长。

报告详细探讨了教育部长继任者的多位潜在人选，包括来自执政党的资深政治人物和专业领域的学者。文件回顾了马哈蒂尔在位期间任命非政治人物入阁的历史先例，以及部长离职的常见模式，强调其任内极少直接解雇部长。最后，简报权衡了支持与反对进行全面内阁改组的各种论点，指出一些部长表现不佳已成为政府的政治负债，但即将到来的亚太经合组织（APEC）峰会及后续的权力交接计划，也成为推迟大规模改组的重要因素。最终决策权完全掌握在马哈蒂尔总理手中。

 

1. 核心事件：教育部长辞职引发的政治变动

教育部长马智礼·马烈博士于周四下午宣布辞职，此举立即引发了外界对于总理马哈蒂尔是否会借此机会进行更广泛内阁改组的疑问。

• 当前焦点：政坛关注的中心问题是，此次人事变动是仅限于填补空缺，还是会演变为一次全面的内阁重组。
• 消息人士观点：据消息人士透露，总理马哈蒂尔不太可能进行大规模改组。预计他将仅处理两个职位的空缺：
1. 教育部长：接替马智礼·马烈。
2. 首相署副部长：填补已故丹绒比艾国会议员穆罕默د·法力（Datuk Dr Md Farid Md Rafik）留下的职位，他于去年九月去世。

 

2. 教育部长继任人选推测

马智礼辞职后，关于其继任者的猜测迅速涌现，一份包含政界人士与非政界人士的候选名单在坊间流传。

• 来自政党的人选
• 拿督斯里慕斯达法·穆罕默德（Datuk Seri Mustapa Mohamed）：前高等教育部长。由于马智礼代表马来西亚土著团结党（BERSATU），接任者也应来自同一政党，这使得同属土团党的慕斯达法（又称Tok Pa）比来自人民公正党（PKR）的赛夫丁更具优势。
• 拿督赛夫丁·阿都拉（Datuk Saifuddin Abdullah）：现任外交部长，曾任高等教育部副部长。
• 拿督斯里慕克里·马哈蒂尔（Datuk Seri Mukhriz Mahathir）：现任吉打州务大臣。若他被任命，需先被委任为上议员。届时，卢纳斯州议员阿兹曼·纳斯鲁丁（Azman Nasarudin）被认为是接替其州务大臣职位的可能人选。
• 来自专业领域的人选
• 任命理由：有建议指出，应由专业人士，特别是学术界领袖来担任教育部长，以减少该部门的政治色彩。教育部负责管理超过500万名学生、40多万名教师以及公立大学的学术与非学术人员。
• 提及的候选人：
• 佐摩·夸梅·孙达拉姆（Jomo Kwame Sundaram），著名学者。
• 莫哈末·山·莫哈末·沙尼（Mohd Sham Mohd Sani），国民大学（UKM）前校长。

 

3. 历史背景：马哈蒂尔任期内的部长任免模式

分析马哈蒂尔过去的执政风格，可以为此次决策提供重要参考。

• 任命非政治人物入阁的先例
• 马哈蒂尔本人开创了任命非政治人物或专业人士进入内阁的先例。
• 丹斯里慕沙·穆罕默德（Tan Sri Musa Mohamed）：前马来西亚理科大学（USM）校长，于1999年至2004年间担任教育部长。
• 敦达因·再努丁（Tun Daim Zainuddin）：曾于1984年和1999年两次被任命为财政部长。
• 丹斯里诺·莫哈末·耶谷（Tan Sri Nor Mohamed Yakcop）：前国家银行助理总裁，曾被马哈蒂尔任命为经济特别顾问，后在第五任总理敦阿都拉·巴达awi时期（2004-2009）出任第二财政部长。
• 部长离职的方式
• 解雇极为罕见：在马哈蒂尔担任第四任和第七任总理期间，仅有一位内阁部长被正式解雇，即1998年的拿督斯里安华·易卜拉欣（Datuk Seri Anwar Ibrahim）。
• “体面”辞职为主：其他部长，无论是涉及贪腐、丑闻还是与总理意见不合，通常会选择“体面地”辞职或引退，尤其是在党内选举失利后。
• 敦慕沙·希淡（Tun Musa Hitam）：1986年因与马哈蒂尔在国家政策上存在分歧而辞去副总理职务。
• 敦嘉化·峇峇（Tun Ghafar Baba）：1993年10月15日，在面临党内由安华领导的“宏愿队伍”（Team Wawasan）的巨大压力后，辞去副总理和巫统署理主席职务。

 

4. 内阁全面改组的论点与考量

关于是否应进行全面内阁改组，存在两种截然不同的观点。

• 反对全面改组的观点
• 权力交接在即：消息人士指出，总理权力的交接预计将在2020年底马来西亚主办APEC峰会后进行。因此，没有必要在此刻进行大规模改组。
• 新总理的权力：无论谁在2021年前接替马哈蒂尔，第八任总理无疑希望组建自己的内阁团队，届时自然会进行一次彻底的重组。
• 支持全面改组的观点
• 提升政府表现：马哈蒂尔可能持有不同看法，他或许会选择全面改组内阁，以加强希望联盟（Pakatan Harapan）政府的执政能力。
• 解决“负债”部长问题：当前部分部长被认为表现不佳，甚至已成为政府的政治“负债”，时常在社交媒体上成为被嘲讽的对象。

 

5. 结论

综上所述，是否进行内阁改组以及改组的范围，最终完全取决于总理马哈蒂尔·穆罕默德的个人智慧与政治决断。他需要在巩固当前政府表现与为未来权力平稳过渡之间做出权衡。

 

Rombakan Kabinet Tun Mahathir ditunggu

開 ， 初湛 ス v： H

I Pengarang Bersekutu マ (Rencana & Politik) Berita Harian

kadiro@bh.com.my

Susulan peletakan jawatan Dr Maszlee Malik sebagai Menteri Pendidikan, yang menjadi per- soalan kini lalah apakah Tun Dr Mahathir Mohamad akan me- ngambil kesempatan untuk tu- rut merombak sebahagian besar Kabinetnya.

Tetapi sumber memberitahu, Perdana Menteri tidak mungkin melakukan rombakan kecuali mengisi dua kekosongan, iaitu pengganti kepada Maszlee di Ke- menterian Pendidikan dan peng­ ganti bekas Ahli Parlimen Tan- jung Piai, Allahyarham Datuk Dr Md Farid Md Rafik yang me- ninggal dunia September lalu, selaku Timbalan Menteri di Ja- batan Perdana Menteri.

Pelbagai spekulasi timbul se- baik sahaja Maszlee mengu- mumkan peletakan jawatan, pe­ tang Khamis lalu. Berderet nama disenaraikan sebagai pengganti - ahli politik dan bukan ahli po­ litik. Entah sama ada senarai ini memudah atau menyusahkan Dr Mahathir yang mempunyai kua- sa mutlak untuk membuat pe- lantikan.

Tetapi sepanjang sejarahnya sebagai Perdana Menteri Keem- pat dan kini yang ketujuh, cuma seorang menteri Kabinet dipe- cat oleh Dr Mahathir, iaitu Da­ tuk Seri Anwar Ibrahim pada 1998.

Menteri lain, sama ada ter- babit dengan rasuah, skandal atau tidak sependapat, semua- nya meletakkan jawatan atau mengundur diri secara terhor- mat, terutama selepas tewas da- lam pemilihan parti. Tun Musa Hitam meletakkan jawatannya sebagai Timbalan Perdana Men­ teri pada 1986 disebabkan per- canggahan pendapat dengan Dr Mahathir terhadap dasar nega- ra.

Tun Ghafar Baba meletak ja­ watan Timbalan Perdana Men­ teri dan Timbalan Presiden UM­ NO pada 15 Oktober 1993 (me­ megang dua jawatan itu sejak 1986), setelah berdepan tekanan daripada，Team Wawasan5 dike- tuai Anwar dalam UMNO.

Kini, peletakan jawatan Ma­ szlee membuka persoalan baha- ru - siapakah yang bakal meng- gantikan beliau? Ada yang me- nyebut bekas Menteri Pengajian Tinggi, Datuk Seri Mustapa Mo­ hamed dan bekas Timbalan Men­ teri Pengajian Tinggi yang kini Menteri Luar; Datuk Saifuddin Abdullah.

Nama Menteri Besar Kedah, Datuk Seri Mukhriz Mahathir turut disebut-sebut tetapi beliau perlu dilantik sebagai Senator terlebih dahulu jika itu berlaku.

Ahli Dewan Undangan Negeri (ADUN) Lunas, Azman Nasaru- din pula disebut-sebut sebagai pengganti Mukhriz.

Memandangkan Maszlee mengisi kuota mewakili Parti Pribumi Bersatu Malaysia (BER- SATU), sudah semestinya peng­ ganti itu juga daripada parti yang sama. Ini memberi kele- bihan kepada Mustapa atau Tok Pa, berbanding Saifuddin dari­ pada PKR.

Namun, ada yang menyaran- kan supaya jawatan Menteri Pendidikan diisi oleh profesio- nal, terutama tokoh akademik, bagi mengurangkan elemen po­ litik di kementerian yang me- mayimgi 5 juta murid dan lebih 400,000 guru, belum termasuk kakitangan akademik dan bu­ kan akademik di imiversiti awam.

Kementerian itu pernah dike- tuai ahli akademik, Tan Sri Musa Mohamed, bekas Naib Canselor Universiti Sains Malaysia (USM) sebagai Menteri Pelajaran (1999 hingga 2004). Malah, Dr Mahathir pernah membawa masuk orang bukan politik menyertai Kabinet seperti Tun Daim Zainuddin.

Daim dua kali dilantik Men­ teri Kewangan, kali pertama pada 1984 dan kedua, pada 1999.

Dr Mahathir juga pernah mem­ bawa bekas Penolong Gabenor Bank Negara, Tan Sri Nor Mo­ hamed Yakcop sebagai Penasi- hat Khas Ekonomi sebelum di­ lantik oleh Perdana Menteri ke- lima, Tun Abdullah Ahmad Ba­

dawi sebagai Menteri Kewangan II dari 2004 hingga 9 April 2009.

Ini bermakna pelantikan orang luar yang bukan ahli po­ litik bukan baharu, apatah lagi amalan itu dimulakan oleh Dr Mahathir sendiri.

Antara nama yang disebut da­ lam kalangan bukan ahli politik ialah ahli akademik, Jomo Kwame Sundaram dan bekas Naib Canselor UKM, Mohd Sham Mohd Sani.

Menurut sumbei; tiada keper- luan untuk Dr Mahathir merom­ bak keseluruhan Kabinetnya, se- dangkan peralihan kuasa Per­ dana Menteri berlaku selepas Si- dang Kemimcak Kerjasama Eko­ nomi Asia-Pasifik (APEC) 2020 selesai dianjurkan, akhir tahun ini.

Tak kira siapa bakal pengganti Dr Mahathir menjelang 2021 nanti, sudah pasti Perdana Men­ teri Kelapan mahukan barisan Kabinet pilihannya sendiri, se- kali gus membuka peluang un­ tuk rombakan.

Mungkin Dr Mahathir mem­ punyai pendapat tersendiri da­ lam soal ini, iaitu merombak Ka­ binet secara keseluruhannya ba­ gi memantapkan lagi Kerajaan Pakatan Harapan apatah lagi se- setengah menteri dilihat bukan sahaja kurang prestasi, malah bagaikan menjadi liabiliti pula apabila dijadikan bahan troll di media sosial.

Namun, semuanya bergan- tung kepada kebijaksanaan Dr Mahathir sendiri.